Metrik ölçü sistemi konferansı toplanıyor, Kilogramın tanımı değişecek

6 yılda bir düzenlenen ‘Genel Ölçüler ve Ağırlıklar’ konferansı 16 Kasım’da Fransa’nın Versay kentinde yapılacak. Konferansta metrik ölçü sistemiyle ilgili bir dizi değişiklik yapılması planlanıyor.

Konferansta alınacak bir karar ile 20 Mayıs 2019 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere metrik ölçü sistemini kullanan tüm ülkelerde ‘kilogram’ teriminin tanımı değişecek.

Ölçü sistemlerinde kullanılan metrik sistem (SI) ilk kez 1799 yılında duyuruldu. Kilogram terimi, uluslararası bir kilogram prototipi hazırlanarak belirlendi. Hazırlanan bu prototipin %90’ı platinyum, %10’u ise iridyumdan oluşuyordu. Peki belirlenen bu birim neden değişiyor?

Hazırlanan bu prototip, bir kilogramın ne kadar kütleyi temsil edeceğini belirlemek adına işe yarıyormuş gibi görünse de prototipte kullanılan elementlerin yarı ömür süreleri, prototipin kütle değişimine uğramasına neden oluyordu. Platinyumun ömrü 10^11 yıl olarak ifade edilirken, iridyumun yarı ömrü ise yalnızca 78.83 gün.

Planck Sabiti

Bu nedenle konferans sırasında alınacak karar ile kilogram, metre-ışık hızı, mol-avagadro gibi ölçünün değerini değiştirmeyecek bir sabite bağlanacak. Henüz kesin olmamakla birlikte bu sabitin ‘Planck Sabiti’ olması bekleniyor. Planck Sabiti, fotonun enerjisinin, fotonun sahip olduğu elektromanyetik dalga frekansına oranıdır.

Yeni kilogram hesaplaması yapılırken kullanılacak nist-4 kibble balancer, 6.626070150×10^(-34) olan Planck Sabiti ile 1 milyarda 10 belirsizliğe ulaşırsa kilogramın yeni kütlesi, Planck Sabiti’ne göre belirlenmiş olacak.